Sirkülasyon pompası nedir?

Kazan suyu ısıtabilir, radyatör de ısıyı odaya verebilir. Ama aradaki suyu dolaştıran bir pompa yoksa, modern bir tesisatta ısı gereken yere yeterli hızda ulaşmaz.

Nasıl çalışır?

Su pompanın emiş ağzından girer ve dönen çark onu dışarı doğru hızlandırır. Gövdedeki akış yolunda bu hız basınca dönüşür ve su basma ağzından çıkar (KSB kılavuzu).

Kapalı devrede gidiş ve dönüş hatlarındaki su sütunları birbirini dengeler. Bu yüzden on katlı bir binada bile pompa, bina yüksekliğine karşı çalışmaz; yalnızca devredeki kayıpları karşılar.

Hidroforla temel fark budur. Hidrofor, açık bir şebekede suyu kullanım noktasına basınçla ulaştırır. Sirkülasyon pompası ise aynı suyu kapalı bir çevrimde dolaştırır.

Islak rotorlu ve kuru rotorlu pompa farkı

Günümüzde bina tesisatlarında konuşulan sirkülasyon pompalarının çoğu ıslak rotorludur. Bu tasarımda rotor pompalanan akışkanın içinde döner ve mekanik salmastraya gerek kalmaz.

KSB'nin Calio ailesindeki sirkülasyon pompaları ıslak rotorludur. Akışkan rotor grubunu hem yağlar hem soğutur; sargılar ise akışkandan tamamen ayrılmıştır.

Nerelerde kullanılır?

KSB, Calio Pro Plus için başlıca uygulamaları şöyle sıralıyor:

• Tek ve çift borulu ısıtma tesisatları
• Yerden ısıtma sistemleri
• Kazan veya primer devreler
• Boyler ve depolama tankı devreleri
• Güneş enerjisi sistemleri ve ısı pompaları
• Havalandırma, iklimlendirme ve soğutma devreleri

Kullanım suyu resirkülasyonu ayrı bir konudur. İçme suyuyla temas eden uygulamalarda yalnızca buna uygun tasarlanmış modeller seçilmelidir. Örneğin KSB, Calio SI kılavuzunda ısıtma modeli Dual'ın içme suyunda kullanılmamasını, bunun için Therm modelinin seçilmesini ister.

Pompa adı nasıl okunur?

Katalog adları ilk bakışta karışık görünür, ama çoğu zaman bağlantıyı ve pompanın sınırını anlatır. Ürünler sayfamızda da bu okuma rehberi yer alıyor. KSB'nin kılavuzundaki örnek Calio SI Dual 15-70-130 şöyle okunur:

• 15: G 1 bağlantı
• 70: 7 metre basma yüksekliği (değer 10 ile çarpılarak yazılır)
• 130: 130 mm montaj boyu

Burada önemli bir ayrıntı var. Addaki yükseklik pompanın sıfır debideki değeridir. Yani "7 metrelik pompa", tesisatınızda 7 metre basma yüksekliğiyle su dolaştıracağı anlamına gelmez. Gerçek çalışma noktası debi-basma yüksekliği eğrisinden okunur.

Ürün plakasında ayrıca enerji verimlilik indeksi (EEI), basınç sınıfı (PN), sıcaklık sınıfı (TF) ve güç aralığı yer alır. Bu değerler seçim sırasında olduğu kadar, eski pompa değiştirilirken de işe yarar.

Değişken devir neden standart oldu?

Isıtma ihtiyacı gün boyunca değişir. Termostatik vanalar kısıldığında tesisatın ihtiyacı olan debi azalır. Sabit devirli pompa bu değişimi izlemez ve gereğinden fazla güç çekebilir.

Frekans kontrollü, yani değişken devirli pompa ise devrini ihtiyaca göre ayarlar. KSB'nin aktardığına göre AB, sabit devirli sirkülatörlerin piyasaya arzını 2013'ten itibaren kademeli olarak kaldırdı. Türkiye'de de bağımsız salmastrasız devirdaim pompaları için 1 Şubat 2016'dan beri EEI sınırı 0,23'tür.

Yine KSB'nin Almanya için verdiği örneğe göre, oradaki sirkülatörlerin yaklaşık dörtte biri 20 yaşın üzerinde. Bunların yarısı hâlâ sabit devirle çalışıyor. Bu nedenle eski bir binada ilk bakılacak yerlerden biri, kazan dairesindeki pompanın yaşıdır.

Temel kavramlar

Katalog okurken ve teklif karşılaştırırken aynı birkaç kavram tekrar eder.

Pompada sorun olduğu nasıl anlaşılır?

Aşağıdaki belirtiler bir sorunu gösterir, ama nedenin pompa olduğunu kanıtlamaz:

• Kazan çalışırken uzak radyatörler ısınmıyor veya geç ısınıyor.
• Gidiş hattı çok sıcak, dönüş hattı beklenenden çok soğuk.
• Pompadan hışırtı veya çakıl sesi geliyor.
• Ekranda hata kodu görünüyor.
• Uzun bir duruştan sonra pompa dönmüyor. KSB pompalarında bu durum için deblokaj işlevi bulunur.

Önce basit nedenleri eleyin: elektrik, kapalı vana, tesisat basıncı, hava ve tıkalı pislik tutucu. Bunlar sorunu açıklamıyorsa pompayı yetkili serviste kontrol ettirin.

Güvenlik için üç nokta önemlidir. KSB kılavuzuna göre pompa asla akışkansız çalıştırılmamalı ve çalışan pompanın sıcak yüzeyine dokunulmamalıdır. Pompa sökülürken rotor bölgesindeki güçlü manyetik alan nedeniyle kalp pili kullananlar en az 0,3 metre uzakta kalmalıdır.

Sık sorulan sorular

Sonraki adım

Doğru pompayı seçmek için bir sonraki adım, tesisatın debi ve basma yüksekliği ihtiyacını belirlemektir. Bu değerler pompa seçim rehberimizde adım adım anlatılıyor.